Een goed opgebouwd verhaal is een ding. Daarnaast is het belangrijk hoe jouw uitstraling is. Houdt rekening met de volgende aandachtspunten:

Lichaamstaal

Met lichaamstaal kun je jouw boodschap versterken of juist verzwakken. Wanneer jouw verbale boodschap niet strookt met wat je lichaamstaal vertelt, breng je het publiek in verwarring. Zij pikken deze signalen bewust en onbewust altijd op. Een aantal tips:

·         Beweeg! Gebruik je handen om een woord kracht bij te zetten en blijf niet stokstijf voor de groep staan.

·         Zorg voor een open houding. Armen niet over elkaar gekruist, niet oplezen van papier of beeldscherm en ontspan.

·         Hou je hoofd rechtop.

·         Maak oogcontact. Bij kleine groepen zorg je er voor dat je met iedere aanwezige daadwerkelijk oogcontact hebt. Bij grotere groepen is dit lastig, probeer toch altijd verschillende mensen aan te kijken en zorg er verder voor dat je wel in alle richtingen van de zaal naar je publiek kijkt. Hou je blik in geen geval strak op één plek gericht.

·         Vermijd ‘frunniken’ aan kleding, tafels, pennen en andere attributen. Het geeft een zenuwachtige indruk. 

Wanneer jij energiek voor de groep staat, neemt het publiek de energie van je over en hou je meer dynamiek in de zaal. Let ook op de non-verbale signalen van je publiek. Zo kun je inschatten hoe je boodschap overkomt en of je nog de volle aandacht hebt. 

Stemgebruik

Denk bij krachtig stemgebruik aan de volgende elementen: volume, intonatie, tempo, articulatie en enthousiasme. Adem rustig en met je buik. Zo voorkom je dat eventuele spanningen doorklinken in je stem. Zet ook altijd een glas water klaar om je keel te smeren. Bovendien geeft het drinken van wat water een natuurlijk rustmoment voor jezelf en in je presentatie. 

Overtuigend taalgebruik

·         Vermijd twijfelwoorden, stopwoorden, verkleinwoorden.

·         Wees concreet en duidelijk.

·         Gebruik positief taalgebruik.

·         Spreek in de tegenwoordige tijd.

·         Vermijd vaktaal, tenzij de ander dit zeker begrijpt.

·         Spreek actief in plaats van lijdend, vermijd woorden zoals ‘worden’ en ‘zijn’.

·         Gebruik zo min mogelijk woorden als ‘kunnen’, ‘moeten’ en ‘zullen’. 

Persoonlijke uitstraling

Naast de goede inzet van communicatievaardigheden is ook jouw uitstraling van belang. Kleding kan beter te formeel zijn dan te informeel, stem het zo goed mogelijk af op je publiek. Rustige tinten zijn over het algemeen altijd goed. Let er daarnaast op dat je schoenen gepoetst zijn, haren gekamd, nagels netjes verzorgd en zorg voor een prettige lichaamsgeur. 

Veel presentatieplezier!

Mensen die naar jouw presentatie luisteren willen geprikkeld worden! Dat doe je onder andere door je manier van presenteren en de (visuele) hulpmiddelen die je inzet. Maar je kunt ook heel goed gebruik maken van het publiek zelf. Of je nu voor een volle zaal spreekt of voor een kleiner gezelschap: betrek ze bij je presentatie en jouw verhaal blijft beter hangen. Een aantal variaties om toe te passen:

Stel vragen
Blijf na de vraag even stil en kijk naar je publiek. Laat hen nadenken over jouw vraag. Bij een kleine groep kun je een of twee personen om het antwoord vragen, bij een grote groep doe je dit beter zelf om rumoer te voorkomen.

Check hoe je boodschap overkomt
Vraag bijvoorbeeld of teksten op een flip-over of beeldscherm goed te lezen zijn, of je goed verstaanbaar bent, etc. Ook vragen of je duidelijk bent in wat je vertelt is goed.

Laat mensen meedoen
Interactie maakt een presentatie inspirerend. Een stelling poneren werkt altijd goed. Laat het publiek reageren door voor- of tegenstanders te laten staan of laat mensen in tweetallen de stelling bediscussiëren.

Geef ruimte voor vragen uit het publiek
Bij kleinere groepen kan dit veelal tussendoor. Spreek je voor een grote groep dan is het verstandig om aparte momenten in te bouwen waarop het publiek vragen kan stellen.Bouw na elke vraag een kort moment voor jezelf in om na te denken over het antwoorden. Bijvoorbeeld door te zeggen dat het een interessante vraag is of dat je blij bent dat de persoon het vraagt. Een tegenvraag stellen ter verduidelijking genereert eveneens extra tijd om na te denken. Weet je het antwoord niet, zeg dit dan eerlijk en bied aan om er op een later tijdstip op terug te komen bij de vragensteller. Hou het antwoord op een vraag altijd kort en bondig.

Het publiek betrekken levert soms lastige situaties op. Tips om er mee om te gaan:
* Komen er geen vragen uit het publiek? Stel dan zelf een open vraag om iemand uit te nodigen vragen te gaan stellen. Bijvoorbeeld: Voor wie kan ik nog iets nader toelichten? Of: Wie kan ik uitnodigen om de eerste vraag te stellen.
* Stelt iemand een kritische vraag? Reflecteer om de angel er uit te halen.
* Vraagt iemand om een onderdeel uit de presentatie te herhalen? Beperk je in dat geval tot de hoofdlijnen.

Tot slot: spreek je publiek altijd aan met 'u'. 'Je' is bij een jong publiek acceptabel of als je de mensen goed kent. 'Jullie' is te algemeen, niemand voelt zich zo direct aangesproken.\

Alle tips voor het opbouwen van een presentatie helpen je om er een wervelend geheel van te maken. Daarnaast ben jij zelf van heel groot belang. In het laatste artikel van deze blogserie aandacht voor jouw persoonlijke presentatietechnieken.

Een sterke afsluiting van je presentatie zorgt er voor dat mensen langer blijven nadenken over wat je hebt gezegd en ook jou beter blijven onthouden. De kans is daarnaast groot dat ze meer gaan doen om de kennis te gebruiken in hun praktijk of dat ze beter overwegen om voor jouw aanbod te kiezen. Een aantal voorbeelden ter inspiratie:

Prikkelende vraag
Stel een prikkelende vraag over het onderwerp van je presentatie, al dan niet gelinkt aan de praktijk van je publiek. Geef geen antwoord op de vraag! De kunst is dat je publiek er zelf over na gaat denken (en praten), waardoor jouw presentatie nog een tijdje in hun geheugen blijft.

Beeld en geluid
Een korte film of geluidsfragment werkt aan het einde van je presentatie als krachtige afsluiter. Zorg voor een duidelijke link met het onderwerp en/of de kern van je verhaal. Let op: Een film of geluidsfragment aan zowel het begin als ter afsluiting van je presentatie is te veel van het goede. Maak een keuze waar dit het meeste effect heeft.

Rond maken
Als het kan, ga dan als afsluiting weer terug naar het begin van je presentatie en wat je toen verteld hebt. Door hier een link tussen te maken, maak je de presentatie als het ware rond en benadruk je het belang van het onderwerp voor je publiek.

Stelling formuleren
Door de kern van je verhaal samen te vatten in een stelling, stuur je er op aan dat mensen verder nadenken over het onderwerp. Geef ze wel de gelegenheid om er over te discussiëren en eventueel om er nog op terug te komen in een later stadium.Tot slot: hou de afsluiting van je presentatie altijd kort en krachtig.

Een presentatie is extra interessant als het publiek betrokken wordt. Voorkom dat het een eenzijdig verhaal wordt, lees in het volgende blogartikel meer over de manieren waarop je jouw publiek kunt betrekken.

De mensen in de (vergader)zaal zitten klaar voor jouw presentatie. Je voorbereiding is goed en je bent er van overtuigd dat het een wervelend geheel gaat worden. En dan begin je. Wordt het een korte opsomming van het programma? Of kies je voor een opvallende en prikkelende opening om meteen de aandacht vast te pakken? De laatste optie vergroot de kans dat het publiek de rest van je presentatie vol interesse blijft luisteren. Een aantal voorbeelden van goede binnenkomers:

Beeld en geluid
Start voordat je iets zegt een korte film of geluidsfragment. Je publiek verwacht dat jij begint met spreken en krijgen iets anders voorgeschoteld. Dat trekt de aandacht en maakt nieuwsgierig! Met een goed gekozen fragment maak je vaak een belangrijk deel van je presentatie duidelijk, je creëert commitment voor wat je gaat zeggen.

Anekdote
Een (korte!) anekdote fungeert als uitstekende kapstok voor de rest van je presentatie. Persoonlijke ervaringen en belevenissen doen het vaak goed. Vertel de anekdote op een mooie verhalende manier voor extra aandacht. Om je gevoel voor anekdotes te ontwikkelen, is het nuttig om je ogen en oren elke dag de kost te geven. Waar je ook bent en wat je ook doet, de anekdotes liggen voor het oprapen.

Humor
Een grap is een uitstekende ijsbreker van een presentatie. Let er wel op dat er een link is tussen de grap en het onderwerp van je presentatie. Waak er voor dat je geen grappen maakt over politieke of religieuze onderwerpen, grote kans dat het publiek dit niet kan waarderen.

Actualiteit
Een (positief) onderwerp uit het nieuws linken aan het onderwerp van je presentatie geeft je een handige kapstok. Lees de krant, kijk en luister naar het nieuws, speur op het internet en je zult zien dat er vaak een goede overeenkomst te bedenken is met jouw presentatie.

Citeer
Velen voor jou hebben al fantastische openingszinnen bedacht. Dus: beter goed gejat dan slecht bedacht. Op het internet zijn tal van sites te vinden waar goede citaten staan en ook in de boekhandel vind je voldoende inspiratie. Let op: vermeld wel van wie het citaat afkomstig is. Een sterke opening is belangrijk, een goede afsluiting is dat eveneens.

In het volgende blogartikel meer over de manieren waarop je dat kunt doen.

Enkel spreken tijdens een presentatie is niet voldoende. Films, foto's, voorwerpen of het gebruik van andere visuele hulpmiddelen maken de presentatie aantrekkelijk om naar te kijken. Belangrijk, want je publiek richt zich maar voor 20% op wat je zegt en de overige 80% besteden ze aan datgene wat ze zien! De meningen over PowerPoint zijn nogal verdeeld. Toch is het nog steeds het meest gebruikte hulpmiddel bij het geven van presentaties. Daarom de belangrijkste tips op een rij.

• Zet alleen kernwoorden en hoofdlijnen (maximaal 6 items) op de sheet.Als je naast de kern meer informatie op de sheets zet, loop je het risico dat je het publiek ‘kwijt raakt’ doordat zij gaan lezen.

• Gebruik veel foto’s, grafieken, tekeningen, korte films en ander beeldmateriaal.Beelden zeggen meer dan woorden, maak er dus gebruik van!

• Gebruik lettergrootte 18 en gebruik maximaal drie (goed zichtbare) kleuren voor de tekst.

• Cursieve tekst is lastig te lezen, vette letters zijn wel duidelijk.

• Maak van je presentatie geen kermisattractie door volop te variëren met springende letters, invliegende beelden, vallende zinnen en dergelijke mogelijkheden die het programma biedt. Kies voor een beperkt aantal opties en voer dit consequent door in alle sheets. Hiermee creëer je rust voor het publiek.

• Lees niet op van het scherm. Kijk zo min mogelijk naar het scherm, kijk naar je publiek. Tenzij je iets aanwijst op het beeld. Praat in geen geval wanneer je richting het scherm gedraaid bent.

• Koop een draadloos apparaatje om de sheets van je presentatie door te klikken. Het voordeel van deze apparaatjes is dat er een aanwijslampje in verwerkt is. Ook zit er een timer op, waarvan je een signaal krijgt als de (door jou vooraf ingestelde) tijd bijna verlopen.

• Beheers zowel het programma PowerPoint, de laptop en de beamer waar je mee werkt. Het is zonde als er tijd verloren gaat doordat de techniek niet soepel werkt. Zorg voor een alternatief om je presentatie te ondersteunen voor het geval de techniek het laat afweten.

• Deel na afloop een hand-out van de presentatie uit of verzend een mail naar de aanwezigen met een link naar de site ‘slideshare’ waar zij de presentatie kunnen downloaden.

Tip: bedenk wat je nog meer kunt doen om je presentatie aantrekkelijk te maken, zonder PowerPoint. Je houdt je publiek actiever betrokken, omdat ze steeds iets nieuws te zien of horen krijgen. Als je de mogelijkheid hebt, laat dan daadwerkelijk iets in levende lijve zien aan de mensen.

Zo, nu ben je er klaar voor om de laatste hand te leggen aan de presentatie: hoe begin je en op welke manier betrek je het publiek direct bij jouw verhaal. Lees er meer over in het volgende blogartikel.